webmaster
 
Cevapla
03-12-2011 09:46:41
 

Türkiyedeki Akarsular Nedir?

a) Yağmur Suyu ile Beslenen Akarsular: Akdeniz ve Karadeniz akarsuları böyledir. Az yağışlı aylarda suları çeklidiği için rejimleri düzensizdir.b) Kar ve Buz Suları ile Beslenen Akarsular: Yüksek alanlardan inen akarsılar buralardaki buzullarla beslenirler. Maksimum akımları karların eridiği ilkbahar ve yaz aylarıdır. Doğu Anadolu, Doğu Karadeniz ile Torosların yüksek kesimlerinde bu tür akarsulara rastlanır.c) Kaynak Suları ileBeslenen Akarsular: Başta Akeniz bölgesi olmak üzere ülkemizinheryerinde görülür. Kaynaktan beslendiği için debisi yıl içinde çok azdeğişir.
d) Göl Suları ile Beslenen Akarsular: Göllerin fazla suyunuboşaltan göl ayağı (gideğen) da denilen akarsulardır. Bunlarındadebileri fazla değişmez. Kovada Çayı, Çarşamba Suyu gibi.
c) KarmaRejimli Akarsular: Uzunluğu fazla olan dolayısıyla beslenme sahalarıgeniş akarsulardır. Debileri yıl içinde inişli çıkışlıdır. Fırat,Dicle, Seyhan, Ceyhan, Kızılırmak ve Yeşilırmak gibi.

TÜRKİYE'DEKİ AKARSU REJİMLERİ
1-YağmurluAkdeniz Rejimi:Kış mevsiminin yağışlı olması nedeniyle akarsular bol sutaşırlar. Yaz kuraklığı nedeniyle ve kaynak suları ile yeterincebeslenemediği için yazın suları son derece azdır. Akdeniz,Ege veMarmara bölgesi akarsularında görülen akarsu rejimidir.
2-YağmurluKaradeniz Rejimi:Karadeniz ikliminin yağış rejimine bağlı olarak hermevsim su taşırlar, rejimleri nispeten düzenlidir. Yağmurlarlabirlikte, dağlardan gelen kar suları eklendiği zaman ilkbahar aylarındaseviyeleri yükselir.
3-İç Bölgelerin Akarsu Rejimi:Kışın yağışın karşeklinde olması ve erimemesi nedeniyle kışın suları azalır. İlkbahar veyaz mevsiminde karların erimesi ile suları bollaşır. Çok kısa bir süreiçerisinde birdenbire kabararak coşkun bir şekilde akan, sonrakuruyacak duruma gelen ve hatta kuruyan akarsular sel rejimliakarsulardır. Bu tip akarsuların oluşmasında bitki örtüsünün cılızolmasının da rolü vardır. Daha çok İç Anadolu'da görülür.
4-KarmaRejimli Akarsular:Farklı iklim bölgelerinden geçen ve çeşitlikaynaklardan beslenen akarsular karma rejimlidir. Fırat,Dicle,Nil
Akış Sürelerine Göre
Akarsular Daimi Akarsular:Nemli bölgeleri karekterize ederler. Senenin bütün günü yatakta su mevcuttur.
Mevsimlik Akarsular:Senenin kurak ve yağışlı farklı iki mevsime ayrıldığı bölgelerde görülür.
Geçici Akarsular:Yağışın çok nadir ve zaman bakımından belirsiz olduğu bölgelerde görülür.
Türkiye'de ki Akarsular
Karadeniz'e Dökülenler:Sakarya,Filyos Çayı,Bartın Çayı, Yeşilırmak, Kızılırmak ve Çoruh'tur.
Marmara Denizi'ne Dökülenler:Susurluk ve Gönen Çayı
Ege Denizi'ne Dökülenler: Bakırçay, Gediz,B. Menderes, K. Menderes ve Meriç'tir.
Akdeniz'e Dökülenleralaman Çayı, Manavgat Çayı, Aksu,Göksu,Seyhan,Ceyhan ve Asi'dir.
Ülkemizde Doğup Dış Ülkelerden Denize Dökülenler:Aras,Kura,Arpaçay,Fırat,Dicle,Çoruh
Dış Ülkelerden Doğup Ülkemizde Denize Dökülenler:Meriç,Asi

TÜRKİYE'DEKİ AKARSULARIN ÖZELLİKLERİ
1-Yeryüzüşekillerinin genel uzanışına paralel olarak doğu-batı yönlü akarlar.Fakat denize dökülecekleri yerlerde dağları enine yararak boğazlaroluştururlar.
2-Uzunlukları fazla değildir. Bunun nedeni,dağların kıyıya paralel uzanması ve Türkiye'nin çok geniş bir ülke olmamasıdır.
3-Yerşekillerinden dolayı akarsu havzaları dardır.
4-Bol su taşımazlar. Bunun nedeni,iklimin fazla yağışlı olmaması ve havzaların dar olmasıdır.
5-Rejimleridüzensizdir. Nedeni,ülkemizde belli bir sıcaklık ve kurak mevsiminbulunması,yağış ve kar erime zamanlarının farklılık göstermesidir.
6-Ortalama yükseltinin fazla olmasından dolayı fazla akışlıdırlar.
7-Akarsular bir çok yerde dar ve derin vadilerden aktıkları için hidroelektrik enerji potansiyelleri fazladır.
8-Yer yer su taşkınlarına ve erozyona neden olurlar.

Türkiye akarsuları
Türkiye'de irili ufaklı bir çok akarsu vardır. Bunların büyük bir kısmıdağlardan, bazıları da ova ve yaylalardan doğarak çeşitli havzalarayönelir.
Bu havzaların en genişi Karadeniz havzasıdır. Yani Türkiye'deki akarsuların önemli bir kısmı Karadeniz'e dökülür. Bu suların çoğuKaradeniz dağlarının kuzey yamaçlarından doğarak az bir yol aldıktansonra denize varan kısa akarsular, bir kısmı da İç Anadolu'dan doğarakKaradeniz dağları arasındaki boğazlardan geçip denize varan uzunakarsulardır (kızıl ırmak, yeşil ırmak, Sakarya, Çoruh gibi). Aynıdurum Akdeniz'e varan sularda da görülür. Buna karşılık Ege havzasıakarsuları vadilerinin çok içerilere uzanışı bakımından diğer ikibölgeye benzemez. Bu bölgenin kısa akarsuları doğudan batıya uzananoluk biçimindeki vadilerden geçerek önemli bir dağ engeli aşmadandenize ulaşır. Akarsularımızın bir kısmı da Marmara'ya dökülür.Kuzeyden dökülenler, güneyden gelenler uzuncadır.
Bu dört denizedökülen akarsuların dışında kalan bazı ırmaklar da sınırlarımız dışınaçıkarak başka ülkelerde denize dökülür. Bunlardan ARAS ve KURAnehirleri Hazar Denizi'ne, DİCLE ve FIRAT nehirleri Hint Okyanusu'naulaşır
Türkiye'de denizlere ulaşan akarsulardan başka akarsulardavardır. Bu sular denize ulaşamayıp kapalı havzalarda son bulur. Başlıcaüç kapalı havza vardır:İç Anadolu, Göller yöresi ve Van. İç Anadolu'da,TOROS ve ERCİYES' ten inen suları alan DEVELİ, TOROSLAR' dan ve başkaçevreden gelen suları toplayan Ereğli ve Konya havzaları ile daha genişbir alanın sularını alan Tuz Gölü kapalı havası gibi dağınık havzalarbulunur. Buralarda toplanan irili ufaklı akarsuların dördü önemlidir:PEÇENEK SUYU, ULUÇAY, KIRKDELİK SUYU, İNSUYU.
Göller yöresi kapalıhavzası İç Anadolu da kilerden farklıdır. Çoğunlukla kalkerli arazidenoluşan bu bölgede daha çok yeraltına akış veren çukurlar bulunur.Çevreden gelen sular bu çukurlardaki deliklerden yeraltına boşaltıldığıiçin, bölgede genellikle yerüstü su akışı oluşamaz.
Doğuda bulunanVan kapalı havzasının ortasında Van Gölü yer alır. BENDİMAHİ, ZİLAN,KARASU ve HOSAP SUYU olmak üzere bir çok akarsu bu göle dökülür.

TÜRKİYE'DEKİ AKARSU REJİMLERİ
1-YağmurluAkdeniz Rejimi:Kış mevsiminin yağışlı olması nedeniyle akarsular bol sutaşırlar. Yaz kuraklığı nedeniyle ve kaynak suları ile yeterincebeslenemediği için yazın suları son derece azdır. Akdeniz,Ege veMarmara bölgesi akarsularında görülen akarsu rejimidir.
2-YağmurluKaradeniz Rejimi:Karadeniz ikliminin yağış rejimine bağlı olarak hermevsim su taşırlar, rejimleri nispeten düzenlidir. Yağmurlarlabirlikte, dağlardan gelen kar suları eklendiği zaman ilkbahar aylarındaseviyeleri yükselir.
3-İç Bölgelerin Akarsu Rejimi:Kışın yağışın karşeklinde olması ve erimemesi nedeniyle kışın suları azalır. İlkbahar veyaz mevsiminde karların erimesi ile suları bollaşır. Çok kısa bir süreiçerisinde birdenbire kabararak coşkun bir şekilde akan, sonrakuruyacak duruma gelen ve hatta kuruyan akarsular sel rejimliakarsulardır. Bu tip akarsuların oluşmasında bitki örtüsünün cılızolmasının da rolü vardır. Daha çok İç Anadolu'da görülür.
4-KarmaRejimli Akarsular:Farklı iklim bölgelerinden geçen ve çeşitlikaynaklardan beslenen akarsular karma rejimlidir. Fırat,Dicle,Nil
Akış Sürelerine Göre
Akarsular Daimi Akarsular:Nemli bölgeleri karekterize ederler. Senenin bütün günü yatakta su mevcuttur.
Mevsimlik Akarsular:Senenin kurak ve yağışlı farklı iki mevsime ayrıldığı bölgelerde görülür.
Geçici Akarsular:Yağışın çok nadir ve zaman bakımından belirsiz olduğu bölgelerde görülür.

TÜRKİYE'DE Kİ AKARSULAR
Karadeniz'e Dökülenler:Sakarya,Filyos Çayı,Bartın Çayı, Yeşilırmak, Kızılırmak ve Çoruh'tur.
Marmara Denizi'ne Dökülenler:Susurluk ve Gönen Çayı
Ege Denizi'ne Dökülenler: Bakırçay, Gediz,B. Menderes, K. Menderes ve Meriç'tir.
Akdeniz'e Dökülenleralaman Çayı, Manavgat Çayı, Aksu,Göksu,Seyhan,Ceyhan ve Asi'dir.
Ülkemizde Doğup Dış Ülkelerden Denize Dökülenler:Aras,Kura,Arpaçay,Fırat,Dicle,Çoruh
Dış Ülkelerden Doğup Ülkemizde Denize Dökülenler:Meriç,Asi

TÜRKİYE'DEKİ AKARSULARIN ÖZELLİKLERİ
1-Yeryüzüşekillerinin genel uzanışına paralel olarak doğu-batı yönlü akarlar.Fakat denize dökülecekleri yerlerde dağları enine yararak boğazlaroluştururlar.
2-Uzunlukları fazla değildir. Bunun nedeni,dağların kıyıya paralel uzanması ve Türkiye'nin çok geniş bir ülke olmamasıdır.
3-Yerşekillerinden dolayı akarsu havzaları dardır.
4-Bol su taşımazlar. Bunun nedeni,iklimin fazla yağışlı olmaması ve havzaların dar olmasıdır.
5-Rejimleridüzensizdir. Nedeni,ülkemizde belli bir sıcaklık ve kurak mevsiminbulunması,yağış ve kar erime zamanlarının farklılık göstermesidir.
6-Ortalama yükseltinin fazla olmasından dolayı fazla akışlıdırlar.
7-Akarsular bir çok yerde dar ve derin vadilerden aktıkları için hidroelektrik enerji potansiyelleri fazladır.
8-Yer yer su taşkınlarına ve erozyona neden olurlar.




Bir önceki yazı Türkiyede Depremler Nedir? hakkında bilgi vermektedir.

Cevapla

"Türkiyedeki Akarsular Nedir?" konusu hakkında etiketler
akarsu akarsular akarsularDAN akarsulari akarsularimiz akarsularin akasu akdeniz akdenize akiyorlar aktigi alan arastir asi batisinda beslenen bilgi bulunan buyuk buz buzullarla cayi daglar deki denize DENIZLERE dicle dis disindaki dogu dogup dokulen Dokulenler dokulur erozyon fazla filyos firat gonen gorulen hangi hangileridir hangisidir havzalar HAVZALARI havzalarin havzasi iki ile ilgili ilk irmaklar kapali kar karadeniz kaynaklari kisa kisaca kizilirmak kura manavgat menderes mevsimlik neden nedir nehirler nehirlerin nehri neledir nelerdir nerdir nereden nerelere nereye nin oldugu onemli rejimi rejimleri sinirlarimiz sulariyla turkiye turkiyede turkiyedeki turkiyemizdeki turkiyenin ulasan ulkelere ulkemizde ulkemizdeki ulkemizin uzanir uzunluklari var yagis yapan yer yerler yerleri yerustu yesilirmak yurdumuzun

Türkiyede Depremler Nedir? Önceki | Sonraki Türkiyedeki Kaplıcalar ve Maden Suları Nedir?




Saat: 16:04 - Webmaster Forumu - Rss - Arşiv
İletişim Bilgileri, Contact Us, Kullanım Sözleşmesi, Gizlilik