webmaster
 
Cevapla
03-12-2011 09:55:09
 

Uluğ Bey (1393 - 1449) Nedir?

Türk matematikçilerinden birisi olan Uluğ Bey, Timur'un erkek torunlarından hükümdar olanlardan birinin oğludur. Asıl adı Mehmet'tir. Fakat o, daha çok Uluğ Bey adı ile ünlü olmuştur. 1393 yılında Sultaniye kentinde doğmuştur. Timur'un öldüğü sıralarda Uluğ Bey Semerkant'ta bulunuyordu.

Semerkant ve Maveraünnehir,Mirza Halil Sultan'ın saldırısıve işgali üzerine babasınınyanına gitmek zorunda kalmıştır.Babası buraları yenidenyönetimine alarak on altı yaşındaolan Uluğ Bey'e yönetimini bırakmıştır.Uluğ Bey, bu tarihten sonra,hem hükümeti yönetmiş vehem de öğrenimine devam etmiştir.

Uluğ Bey, bilgin ve olgun birpadişahtı. Boşzamanını kitap okumak vebilginlerle ilmi konular üzerindekonuşmakla geçirirdi. Tümbilginleri yöresinde toplamıştı.Uluğ Bey, dikkatlice okuduğukitabı kelimesi kelimesinehatırında tutacak kadarbelleği vardı. Matematikve astronomi bilgileri oldukçaileri düzeydeydi. Bir söylentiyegöre, kendi falına bakarak,oğlu Abdüllatif tarafındanöldürüleceğini görmüşve bunun üzerine oğlunukendisinden uzak tutmayıuygun görmüştür. Baba ileoğlu arasındaki bu soğukluk,Uluğ Bey'in küçük oğlunakarşı olan yakınlığıile daha da şiddetlenmişve sonunda Uluğ Bey'in korktuğubaşına gelmiştir.

Uluğ Bey, Semerkant'ta birmedrese ve bir de rasathane yaptırmıştır.Kadı Zade bu medreseyebaşkanlık etmiştir.Rasathane için yörede bulunan tümmühendis, alim ve ustalarıSemerkant'a çağırmıştır.Kendisi için de bu rasathanedebir oda yaptırarak tüm duvarve tavanları gökcisimlerinin manzaralarıylave resimleriyle süsletmişti.Rasathanenin yapım ve rasataletleri için hiç bir harcamadankaçınmamıştır.Bu gözlemevinde yapılan gözlemler,ancak on iki yıldabitirilebilmiştir.

Gözlemevinin yönetimini KadıZade ile Cemşid'evermiştir. Cemşid, gözlemlerebaşlandığı sıradave Kadı Zade de gözlemlerbitmeden ölmüştür. Gözlemevinintüm işleri o zaman gençolan Ali Kuşçu'yakalmıştır. Bu gözlemüzerine Uluğ Bey, ünlüZeycini düzenlemiş vebitirmiştir. Zeyç Kürkaniveya Zeyç Cedit Sultani adıverilen bu eser, birkaç yüzyıldoğuda ve batıdafaydalanılacak bir eser olmuştur.Zeyç Kürkani bazı kimselertarafından açıklanmışve Zeyç'in iki makalesi 1650 yılındaLondra'da ilk olarak basılmıştır.Avrupa dillerinin birçoğuna,çevrilmiştir. 1839 yılındacetvelleri Fransızca tercümeleriylebirlikte, asıl eser de 1846 yılındaaynen basılmıştır.

Zeyç Kürkani'nin asılkopyalarından biri Irak veİran savaşlarındansonra Türkiye'ye getirilmişve halen Ayasofya kütüphanesindedir.Bir hile ile oğlu Abdüllatiftarafından 1449 yılındaöldürülmüştür.

Bir önceki yazı Türkçenin Matematiği Nedir? hakkında bilgi vermektedir.

Cevapla

"Uluğ Bey (1393 - 1449) Nedir?" konusu hakkında etiketler
1393 1449 arastir bey bey1393 beyi beyin bilgi bilgiler calismalari cok demektir eserleri hakkinda hayati ile ilgili kimdir kisa kisaca kurkani madde nedi nedir nelerdir nelerdirrr onemli ozet ozeti rrrr ulu ulug ulugbey zeyc

Türkçenin Matematiği Nedir? Önceki | Sonraki Uluğ Bey Kimdir?




Saat: 21:06 - Webmaster Forumu - Rss - Arşiv
İletişim Bilgileri, Contact Us, Kullanım Sözleşmesi, Gizlilik