webmaster
 
Konu Kilitli
02-12-2011 00:58:32
 

Elektrik Enerjisi Nedir?

- Elektrik enerjisinin diger enerji türlerine dönüstürülmesi kolaydir. - Diger enerji türlerine göre çok uzaklara tasinmasi ve kullanilmasi son derece rahattir.- Verimi yüksektir. Bir enerji, istenen baska bir enerji türüne dönüstürülürken, ekseriya istenmeyen baska enerji türleri de ortaya çikar. Bunlarin arasinda özellikle isi enerjisinin büyük olmasi dikkati çeker. Istenmeyen bu isi enerjisi, yararlanilamadigi için yitirilir ve verimi düsürür.Iste elektrik enerjisinin isidan baska bir enerjiye dönüstürülmesinde olusan isi enerjisi az oldugu için verimi yüksektir.

-Elektrik enerjisi sayisiz bir çok parçaya ayrilarak kullanilabilir.Örnegin: Bir elektrik santralinda kazanilan elektrik enerjisi, enerjitasima hatlariyla büyük kentlere götürülmekte ve orada sayisiz konut veis yerlerine dagitilarak kullanilmaktadir.



- Elektrik enerjisibulundugu yerin ekonomik, sosyal ve kültürel düzeylerini hizlayükseltir ve kendisine karsi duyulan gereksinmenin artmasina genekendisi neden olur.



- Elektrik enerjisi toplumlarin ekonomik,sosyal ve kültürel yönlerden kalkinmasini saglayan ve çagdas uygarliginen önemli araçlarindan biri durumundadir.



- Son 50 yil içinde basdöndürücü bir hizla ilerleyen teknolojideki gelisimler ve hatta bir evkadininin eli altina bir makinanin verilmesi (örnegin çamasir makinesi)elektrik enerjisi sayesinde olanakli olmustur.



Elektrikenerjisinin belirtilen bu ve bunlara benzer avantajlari ve iyi yönleriyanisira sakincali yönleri de vardir. Bunlarin basinda elektrikenerjisinin depo edilemeyen bir enerji türü olmasi gelir. Nitekimelektrik enerjisi üretildigi anda kullanilmak zorunlulugundadir. Bundandolayi üretim ile tüketim arasinda devamli bir dengenin bulunmasigerekir. Ayrica üretim sisteminde bir ariza ortaya çiktiginda, busisteme bagli sayisiz abonede hizmetlerin durmasina ya da aksamasinaneden olur. Bu nedenle, elektrik enerjisinin üretiminde sürekli birdevamliligin saglanmasi ve elde büyük ölçüde yedek sistemlerinbulundurulmasi zorunludur.



Elektrik enerjisinin bir baskasakincasi da üretimine paralel olarak tasima ve dagitimi için özeldüzenlere kesinlikle gereksinme duymasidir. Oysaki, örnegin: bir dokumafabrikasi ürünlerini tüketiciye götürmek için özel yollara ve tasitlaragereksinme duymaz. Bu görevi herkesin yararlandigi bir yoldan ve birkamyon ile yapabilir. Buna karsin elektrik enerjisinin tasima vedagitilmasi için projeye ayrica yatirimlarin (örnegin: direkler,teller, izolatörler...) katilmasi zorunlu olmaktadir.



ELEKTRIK ENERJISININ ILETIMI (TASINMASI) VE DAGITILMASI

Genelliklebirbirinden uzak olan elektrik üretim santrallariyla tüketim merkezleriarasindaki baglanti, iletisim sebekesi ve enterkonnekte sistemlerlesaglanir. Elektrik depolanamadigindan, üretildiginde hemen kullaniciyaulastirilmasi gerekir. Bu da üretim ve tüketimin her an dengedetutulmasi demektir. Öte yandan tüketim miktari bölgelere, mevsimlere vehatta günün saatlerine göre büyük degisiklikler gösterebilir.



Enterkonnektesistemler, üretimi tüketim düzeyindeki degisimlere uyarlamayi saglar.Elektrigin iletimiyse, gerilimin gücüne bagli olarak tasima iletimsigasi degisen elektrik hatlari araciligiyla gerçeklestirilir. Gerilimarttiginda iletim isleminde ciddi tasarruflar saglanir: enerji kaybigerilim düzeyiyle ters orantili oldugu için enerjiden, hat miktariazaldigi için yerden, sebekedeki bakim masraflari azaldigi için deharcamalardan tasarruf edilir. Mesela, 1000 MW'lik bir nükleersantralin ürettigi elektrigi bosaltmak için, 380000V'luk bir hatkullanilir; oysa ayni isi görmek için 154000V'luk alti hat veya66000V'luk 30 hat gerekir.



Enterkonnekte sistemler çok daginikbölgelerin üretim imkanlarini birlestirerek, ayni malzeme güvenligibakimindan gerekli olan güç miktarinin azalmasini saglar. Arizalarmeydana geldiginde, yerinde degistirilmesi gereken parçalar o an içinelde bulunmayabilir. Bu durumda enterkonnekte sistem yardima kosar;elektrik dagitim istasyonlarinda gerilimin akis yönü ayarlanarak anindave en az harcamayla üretim ile tüketim arasindaki denge saglanir.Sebekenin yönetimi için gerekli emirler ve bilgiler özel iletisimhatlari, özel telsizler kullanilarak saglanir.



Sebeke ve Gerilimler

Gerilimne kadar yüksek olursa, bir hattin iletebilecegi elektrik miktari da okadar yüksek olur. Üretim santrallarindan çikan çok büyük miktarlardakiakimi iletebilen hatlar Türkiye' de 380000V veya 154000V düzeyindedir.Uzak mesafeler arasina kurulan büyük iletisim sebekeleri veenterkonnekte sistemler bu tip hatlardan olusur. Bu sebekeler, bütünüretim santrallarini birbirine baglar. Elektrik, gerilimi düsürüldüktensonra bölgesel sebekelere iletilir ve bu sebekeler yardimiyla ayrilarakdagitim merkezlerine gönderilir.



Iletim sebekesi bölgesel, ulusalveya uluslar arasi ölçekte de olsa, yönetim ve organizasyonnedenleriyle iletim islemi Türkiye' de 34500V veya bunun üzerindeki birgerilim düzeyinde gerçeklestirilir. En çok kullanilan 380000V, 154000V,66000V veya 24500V'tur. 34500V'un altindaki gerilimlere ortalamagerilimler olan 20000V ve 15000V veya alçak gerilim olan 380 veya220V'luk "dagitim gerilimleri" denir.



Petrokimya, metalürji(özellikle alüminyum), demir-çelik fabrikalari ve elektrikli ulasimhatlari (tren, tramvay) çok büyük tüketicidir. Orta gerilim sebekeleriorta ve küçük sanayi isletmeleri ile büyük magazalar veya yöreselyönetimler, hastaneler, okullar gibi merkezleri besler. Son olarak,milyonlarca yerel kullanici, alçak gerilimli elektrik akimiyla beslenir.



Elektrik Dagitim Merkezleri ve Dagitim Baglantilari

Elektriküretim merkezleriyle tüketicileri arasindaki baglanti, elektrik iletimsebekesiyle aninda saglanir. Elektrigin dagitimi, üretim ve iletimmerkezlerindeki karmasik bir programlama sistemiyle gerçeklestirilir.Dagitim Türkiye



Elektrik Kurumu (TEK) tarafindan hazirlanarakuygulanmakta olan bir plana göre Türkiye çapinda yapilir. Bu amaçlahaberlesme ve telekomünikasyon araçlarindan, otomasyondan ve öncedenhazirlanan istatistik verilerine dayali öngörülerden yararlanilir. Buöngörülerde, ele alinan günün birkaç yil öncesine kadar sebeke vetüketim durumu dikkate alinir.



Eskiden yilda bir kere yapilantahminler, zamanla haftalik, günlük hale gelmis ve tüketimin daha dayakindan izlenmesi imkani saglanmistir. Dagitim ve iletimdemeteorolojik kosullar da çok önemlidir; kapali bir hava veya güneslibir hava büyük sicaklik farkliliklarina yol açar ve bu da milyonlarcakonutun isitma ve aydinlatilmasinda rol oynar. Elektrik akimininiletimi ve dagitimi sebekeye bagli dagitim merkezlerince (transformatöristasyonlari) sirayla yapilir.



Sebeke dagitim merkezlerinin ikiayri islevi vardir: hem hatlarin birbirine baglanmasini saglar(enterkoneksiyon), hem de dönüstürme islevi üstlenir (transformatör).Transformatör istasyonlari transformatörler (dönüstürücü),disjonktörler ve ayiricilarla donanmistir.



Transformatörler,duruma göre elektrik akiminin gerilimini yükseltir veya alçaltir;dolayisiyla, iletim ve dagitima en uygun gerilimi seçerek elektrigintasinmasinda büyük önem tasir. Disjonktörler gerilim hattinda herhangibir aksaklik oldugunda akimi otomatik olarak kesmeye yarar. Hattinsebekeden ayrilmasi gerektiginde devreye sokulabilir.



Ayiricilarda ayni rolü üstlenir, ama hatta akim olmadigi zaman çalisir ve hattisebekeden tamamen ayirmakta kullanilir. Bir dagitim merkezinin birçokfarkli ögesi çogunlukla açiktadir; bazi kentlerde bir dizi ögeyeraltinda veya bina içlerinde olabilir. Bunlar basinçli gaz zarfiiçinde tutulur. Atmosferle pek temas etmediginden, bundan kaynaklanankirlenmelere ugramaz. Merkezler biraz uzaktaki bir kumandaistasyonundan yönetilir.



Elektrigin Ülke Çapinda Dagitimi

Türkiye'deelektrik dagitimindan genelde Türkiye Elektrik Kurumu (TEK) sorumludur;bazi bölgelerde bu isi özel sirketler üstlenmistir. Dagitim kurulusutüketim ihtiyacina göre sebekeler kurmak, bunlari yönetmek veyenilemek, tüketicileri sebekeye baglayan baglantilari yapmak,dagitilan elektrigin sürekliligini saglamak ve miktarini sabit kilmaklayükümlüdür. Iletim sistemi araciligiyla yüksek gerilimde tasinanelektrik, alçak gerilime düsürülerek bir dagitim merkezine, yanitransformatör istasyonuna ulastirilir. Kirsal bölgelerde bu sebekeleraçiktadir; yerlesim bölgelerindeyse çogunlukla yeraltina dösenmistir.



Ortagerilim/alçak gerilim merkezlerinin baglayici elemani, farkligerilimdeki iki sebekeyi birbirine baglayan ve kisaca trafo denentransformatördür. Alçak gerilimli dagitim sistemi tüketicilere üç fazlive bir toprakli (nötr) elektrik saglar; elektrik iki gerilim düzeyindenolusur. Bunlardan giderek yayginlasani fazlar arasi 380V ve faz-toprakarasi 220V gerilimidir. Fazlar arasi 200V ve faz-nötr arasi 127V olanigiderek azalmaktadir.



En çok kullanilan sistemler üç fazli 380Vve tek fazli 220V'tur. Bu seçenege göre, bir alet 4 tele veya 2 telebaglanir. Elektrik akiminin frekansi bütün Avrupa'da ve Türkiye'de50Hz, Amerika kitasindaysa 60Hz'dir. Bir motor veya bir bilgisayar,aygitin içinde kullanilan frekansa esit frekansli bir sebekeyebaglanmadikça düzgün çalismaz.



Bir önceki yazı El Dürbünleri Hakkında Ayrıntılı Bilgi Nedir? hakkında bilgi vermektedir.

Konu Kilitli

"Elektrik Enerjisi Nedir?" konusu hakkında etiketler
anlami arasindaki ataturk avantajlari avantajlri bilgi bilgilgi cesitleri dagitilmasi dagitim demektir denge dezavantajlari diger donusturulmesi donusumler edilir eklektirik elde elektirik elektirin elektirk elektri elektrigin elektrik elektrikenerjisi elektriksel elektrikte elektrikten elektrikveenerji eletrik elettirik emerjisi enerji enerjidi enerjidir enerjilere enerjileri enerjisi enerjisinden enerjisini enerjisinin ennerjiye enterkonnekte fizik fotolar gelen gore gucu gunes hakkinda hat ile iletimi ilgili isi kisa kisaca kisacasi kolaydir kolaylari kullanildigi mekanik merkezi nasil nedeir neden nedi nedir nedirdir nelerdir notr odev onemi onemli ozet ozeti ozkleri plani rdi resimleri ruzgar santrali santralleri sistem sistemlerinde sozluk tasinmasi tek toprakli trafo turkiye turlere turleri turlerine uretilir yararlaniriz yazi yerler yerlesim yonu

El Dürbünleri Hakkında Ayrıntılı Bilgi Nedir? Önceki | Sonraki Elektromanyetik Alanlarin Zararlari Nedir?




Saat: 19:00 - Webmaster Forumu - Rss - Arşiv
İletişim Bilgileri, Contact Us, Kullanım Sözleşmesi, Gizlilik