webmaster
 
Konu Kilitli
02-12-2011 00:58:35
 

Elektron''un Kesfi Nedir?

1894 Herman Helmholtz'un 1881 yilinda varsaydigi "elektrik atomu"na George Johnstone Stoney "elektron" adini verdi. 1897 Ocak ayinda Emil Wiechert, katot isinlarinin eski elektrik yüklü temel parçaciklardan olustugunu ve bu parçaciklarin en küçük atomdan çok daha hafif olduklarini kanitladi.Nisan ayinda, J.J.Thomson, katot isinlarinin yük/kütle (e/m) oranininiyonlarinkinden 1000 kez daha küçük oldugunu buldu. Kasim ayinda, WillyWien, Thomson'un bulgularini dogruladi. Elektronun kesfi, aynisiralarda ortaya çikan bir baska olayla desteklendi. Bu, Ekim 1896 veEkim 1897 yillari arasinda Peter Zeeman tarafindan gösterilen, birmanyetik alanda atomik spektral çizgilerin üçlü yarilmalari idi. Zeemanetkisi adi verilen bu olgu, Eylül 1897'de Hendrik Antoon Lorentztarafindan teorik olarak açiklandi.

Elektron, Iletkenlik, Beta-isinlari  ve Görelilik (1897-1915)



1897-1899 J.J. Thomson, J.S.E Townsend ile birlikte katot isinlarinin özelliklerini inceledi ve elektronun yükünü belirledi.



1900 Marie ve Pierre Curie, b-isinlarinin hizli katot isinlari olduklarini gösterdiler.



1902Max Abraham (Göttingen), George FitzGerald'in ve H.A. Lorentz'in "sekildegistiren" teorisine karsi "kati elektron" teorisini ortaya koydu.



1904H.A. Lorentz, boslukta isiktan daha yavas hizla hareket edensistemlerdeki elektrik ve manyetik olaylarin ayrintili kuraminigelistirdi.



1905 Albert Einstein, daha sonradan özel görelilikkurami olarak adlandirilan hareketli cisimlerin elektrodinamiginiformüle etti. Henri Poincaré, elektron dinamigini gösterdi. Einstein,kütle- enerji iliskisini buldu.



1911 Heike Kamerlingh-Onnes, Civa ve diger metallerin süperiletkenliklerini kesfetti.

Atom Yapisinin Eski Kuantum Teorisi 

ve Elektron (1897-1923)



1903J.J. Thomson elektronlarin + yüklü bir sivida yüzdükleri üzümlü kek atom modelini tanimladi. Böylece elementlerin kimyasal özellikleriniaçiklamis oldu.



1904 Hantaro Nagaoka (Tokyo), elektronlarin,agir bir iç bölgeyi halkalar halinde çevreledigi (sardigi)  "Satürnmodeli"ni ileri sürdü.



1910 Arthur Haas (Viyana), Planck'in kuantum kuramini Thomson'un atom modeline uygulayarak atomlarin boyutlarini buldu.



1911Ernest Rutherford (Manchester), etrafinda elektronlarin gezegen gibidöndükleri yogun bir atom çekirdegi (+ Ze) içeren, "çekirdekli atom"modelinin ayrintilarini açikladi.



1913-14 Niels Bohr(Kopenhag), Rutherford'un çekirdekli atomunun kuantum kuraminigelistirdi. Nisan 1913'te hidrojen spektrumunu elde etti ve Ekim1913'te iyonize helyum çizgilerini açikladi. James Frank ve GustavHertz (Berlin), Bohr'un kuramiyla uyumlu olarak, atomun spektralçizgilerinin, civa atomlarinin elektronlarin çarpmasi ileuyarilmasindan kaynaklandigini buldular.



1921-22 Bohr,elementlerin periyodik tablosunun bir kuramini ortaya atti (1921).Hafniyum elementinin bulunmasi (George de Hevesy ve Dirk Coster,Kopenhag, Aralik 1922) bu kurami destekledi.



Dalga Mekaniginde Elektron (1921-1931)

1922Otto Stern ve Walther Gerlach tarafindan, Atomik isima demetlerininhomojen olmayan manyetik alanda ayristirilmalariyla, elektronlarinalisilmadik özellikleri açiga vuruldu. Aralik ayinda Arthur H. Compton, X-isinlarinin kizila kayma egilimini saçilan  elektronlardanyola çikarak buldugunda, elektromanyetik isimanin kuantumlu dogasinadair ilk dolaysiz kanit ele geçirilmis oldu.



1923 Louis deBroglie, özellikle atomlardaki elektronlarin davranisini açiklamakamaciyla, madde dalgalari kuramini ortaya atti.



1925 Ocakayinda Wolfgang Pauli, atomlardaki elektronlar için dördüncü birkuantum sayisi tanitti. Ekim ayinda ise George Uhlenbeck ve SamuelGoudsmit, bu kuantum sayisini yeni bir mekanik özellikten, elektronspininden ortaya çikiyor olarak yorumladilar. Ayni yil, Heisenberg yenibir atom kuramini, "kuantum mekanigini" kuramsallastirmada kararasamasina geldi. Izleyen aylarda Max Born ve Pascual Jordan,Heisenbergle fikir alisverisi içinde, bu kurami "matris mekanigi"olarak; Paul Dirac ise, "q-sayisi kurami" olarak formüle etti.



1926Bu yilin ocak-haziran aylari arasinda yazdigi bes makalesinde, ErwinSchrödinger, matematiksel açidan yukaridakilerle özdes yeni bir atomkuramini, "dalga mekanigini" Broglie'nin "madde dalgasi" hipotezindenesinlenerek gelistirdi. Heisenberg, helyum atomunun enerji durumlariniaçiklamak üzere "degisim kuvvetleri" fikrini ortaya atti. Born,elektron ve diger atomik parçaciklarin dagilimi için dalgafonksiyonunun olasilik yorumunu gelistirdi. Enrico Fermi ve Paul A. M.Dirac elektronlar ve diger 1/2 spinli parçaciklar için dogru kuantumistatistikleri elde etti. Pauli ve Ralph Fowler, bu elektronistatistiklerinden yararlanarak metallerin paramanyetik özelliklerineve yildizlardaki yogun maddeye açiklama getirdi.



1927 Martayinda Heisenberg, mikroskobik parçaciklarin konum ve momentumbelirsizlik iliskilerini kesfetti. Mart ve mayis aylari arasinda,birbirlerinden habersiz olarak Clinton J. Davisson, Lester H. Germer,George  Paget Thomson ve Alexander Reid, elektronun madde-dalgaözelliklerini ayni anda gösterdiler.

Ayni yil Hund, moleküllerde bulunan potansiyel engellerinde "elektron tünelleme"yi açikladi.



1928 Dirac, "göreli elektron denklemini" ortaya atti.

1928-29 Nevill F. Mott, elektronlarin dalga-mekaniksel dagilim kuramini formüle etti.

1928-31Felix Bloch, Léon Brillouin, Lothar Nordheim ve Rudolf  Peierls,kristal örgüleri içindeki atomlar üzerine ayrintili bir dalga mekanigikurami gelistirdi.



Çekirdek ve Temel Parçacik Fiziginde Elektron 

1928 Dimitri Skobeltsyn, kozmik isinlarda elektronlarin varligini gösterdi.



1929-30 Pauli, b-bozunumunda enerji ve  momentum korunumunu saglamak için,  yüksüz bir parçacik olan "nötrino"yu ortaya atti.



1931Dirac göreli elektron kuramindaki "desik"leri, daha sonralari"pozitron" olarak adlandirilan, elektronun karsit  parçaçiklariylaaçiklama yoluna gitti.



1932 Nötron'un James Chadwick tarafindankesfi, atom  çekirdeginin bilesimi konusundaki  en önemli problemeçözüm getirdi. Heisenberg üç ay sonra Mayista, nötron ve protonlararasinda degisim kuvvetleri oldugunu öne sürdü.



1932-33 CarlAnderson, kozmik isinlarda pozitronun varligini kesfetti. Fermi,elektron-nötrino çiftinin olusumunu içeren, b-bozunumuna iliskinkuantum alan kuramini sundu.



1934 Hideki Yukawa, daha sonralarimezon olarak adlandirilacak olan orta kütleli kuramsal parçaciklarindegisimiyle iliskilendirdigi çekirdek kuvvetleri kuramini öne sürdü.Ilk  kez, güçlü ve zayif kuvvetler arasindaki  farki net olarak ortayakoymus oldu.



1936-37 Kozmik isinlarda, orta kütleli yeni bir parçacik olan mezotronun kesfi gerçeklesti.



1938-39Pauli,  Markus Fierz ve Frederick Belinfante, yari-tamsayi spiniFermi-Dirac istatistigi, tamsayi spini Bose-Einstein istatistigi ilebirlestirerek, genel spin-istatistik kuramini gelistirdi.



1947 Cecil F. Powell ve çalisma arkadaslari, pi-mezonu (pion) kesfettiler.



1947-50Ilk renormalize edilmis göreli kuantum alan elektrodinamigi; HendrikKramers, Ernst C. G. Stueckelberg ve Sin-itiro Tomonaga tarafindanyapilan ön çalismalari degerlendiren Julian Schwinger, Richard P.Feynman, Freeman Dyson, Abdus Salam ve John Ward tarafindanolusturuldu. 



1956 Tsung- Dao Lee ve Chen Ning Yang zayifetkilesimlerde parite (sag-sol simetrisi) bozunumu öngörerek deneyyapilmasini önerdiler. Parite bozunumu 1957'de kesinlesti.

1957-58zayif etkilesimlerin V-A kurami adiyla anilan evrensel kurami siraylaGeorge C.G. Sudarshan, Robert E. Marshak, R. Feynman ve MurrayGell-Mann tarafindan öne sürüldü.

1962 Muon'la iliskili ikinci bir tip nötrino Leon Lederman ve çalisma arkadaslari tarafindan bulundu.



1964-71Elektrodinamik ve zayif etkilesimlerin (elektrozayif etkilesimler)renormalize edilmis ve birlestirilmis bir kurami, Peter Higgs, SheldonGlashow, Steven Weinberg, Abdus Salam ve Gerard 't Hooft tarafindangelistirildi. 



1973 Zayif etkilesimde yüksüz akimlar CERN'de kesfedilerek elektrozayif akimlar kurami kanitlandi.



1975 M. Perl ve çalisma arkadaslari elektron ve muon ailesinden sonra üçüncü bir tau-leptonu buldular 



1983-84 Zayif ara bozonlar W+, W- ve Zo CERN'de kesfedildi.



Bir önceki yazı Elektromanyetik Radyasyon Nedir? hakkında bilgi vermektedir.

Konu Kilitli

"Elektron''un Kesfi Nedir?" konusu hakkında etiketler
1881 1897 akimlar belirledikleri bilgi bilgiler biy biyografisi borun buldu bulmustur buluslari calismalari cecil cerndeki cln crook davisson denyde electron elektrin elektron elektronu elektronun emil eserleri etmistir faydalanarak formulleriyle george gore hakkinda hareketlidir hayati helmholtz herman hideki icat isinlari john johnstone joseph kac katot kesfedildi kesfetti kesfi kim kimdir kimya kisa kisi konu kutlesinin nasil neden nedir neleri neyi neyileri notronun notronunn olayi oldu olmustur onemli ozet paget powell protonun silgiyi stone stoney stoneys stony thomson thomsona turkce WIECHERT yaptiklari yararlanarak yilinda yukawa yuklu yuksuz

Elektromanyetik Radyasyon Nedir? Önceki | Sonraki Elektronların Bir Başka Fonksiyonu: Renkler Nedir?




Saat: 05:26 - Webmaster Forumu - Rss - Arşiv
İletişim Bilgileri, Contact Us, Kullanım Sözleşmesi, Gizlilik